Kirkjugarðurinn að Stað á Reykjanesi

Staðsetning: Reykhólahr., A-Barðastrandarsýslu
Fjöldi einstaklinga: 
64

Fjöldi legsteinamynda: 
38

Ljósmyndarar: Hörður Gabríel og Laufey Vilhjálmsdóttir Hjörvar.
Fjöldi kvenna: 
34

Fjöldi karla: 
30

Meðalaldur:
 
56
ár
Skoða garðinn í gagnagrunninum
Uppmæling af Staðarkirkju á Reykjanesi ásamt kirkjugarði. 11. júlí 1982. Mynd fengin hjá Laufeyju Vilhjálmsdóttur Hjörvar.

Kirkjugarðurinn að Stað á Reykjanesi er u.þ.b. 25 metrar á breidd frá vestri til austurs og um 38 metrar á lengd frá norðri til suðurs, en kirkjan stendur í miðjum garðinum.

Að austan, þar sem garðurinn liggur í brekkufæti, er hann afmarkaður með einhlöðnum torfvegg og upp á honum er vírnetsgirðing sem fest er á timburstaura en gaddavír efst. Norður- og vesturhlið að sáluhliði er afmörkuð með tvíhlöðnum um 120 cm háum úr klömbru með streng á milli. Vesturhlið frá sáluhliði að suðvesturhorni ásamt suðurhlið eru tvíhlöðnum vegg um 110 cm háum með tveimur steinaröðum neðst, streng á milli og þar ofan á torf.

Sáluhlið er á miðri vesturhlið framan við kirkjudyr en tvær tröppur úr náttúrugrjóti littja upp í kirkju. Sáluhliðið er smíðað árið 1994 af Gunnari Bjarnasyni húsasmíðameistara.

Þegar þetta er skrifað eru 45 einstaklingar skráðir hjá Garður.is í kirkjugarðinum að Stað. Mér tókst að finna alla nema 4 af þeim, og skrá í Legstaðaleit. Eftirfarandi tókst mér ekki að finna:
* 2 börn Ketilríðar Gísladóttur, sem eiga að vera jörðuð í reit 9.
* Barn frá Látrum, jarðað í reit 17.
* Jón Daníelsson fra Látrum, jarðaður í reit 34. (Hlýtur að vera látinn fyrir 11. júlí 1982 þegar að listi yfir jarðaða var búinn til).
Ef þú veist um hvaða fólk er að ræða, máttu endilega láta mig vita svo ég geti bætt þeim í gagnagrunninn.

Ég er líka með mynd af einum legstein sem ég get ekki lesið á, ef þú veist hverjum þessi legsteinn tilheyrir máttu líka láta mig vita.

Hverjum tilheyrir þessi legsteinn?

Elsti steinninn í kirkjugarðinum að Stað er líklegast sá sem er framan við kirkjudyr að norðan. Hann er stór og mikill, úr ljósgráum, erlendum sandsteini, settur fyrir séra Einar Torfason er hér var prestur um 16 ára bil frá 1682 og til dauðadags 1698. Stærð steinsins er 176×97 cm. Í hornum eru upphleyptar myndir af guðspjallamönnunum með einkennistáknum sínum en efst upphleypt vængjað engilshöfuð og neðar ferskeytt mynd upphleypt,26,5×25 cm, hauskúpa og leggir og vængjað stundaglas yfir, áminning um hinn hraðfleyga tíma jarðvistar og dauða. Allt þetta og áletrunin er nú ólæsileg (sjá mynd sem tekin var í ágúst 2021), en en Matthías Þórðarson gat á sínum tíma lesið að mestu á steininn:

Legsteinn séra Einars Torfasonar, mynd fengin úr Kirkjur Íslands 26. bindi, s. 406 – hér er hluti áletrunarinnar enn læsilegur.

SUB HOC LAPIDE
JACENT OSSA
VIRI PIISSIMI PRÆSTANTISSIMI AC
ERUDITISSIMI
DNI ENARI THREBONII FILII
PASTORIS OLIM STEINGRIMS FIOR
ENSIUM ET REYKNESENSIUM (?) PER
ANNOS XXVIII (?) DIGNISSIMI QVI IN
SACRO CONIUGIO CUM UXORE DILEC
TISSIMA MATRONA OMNI LAUDE ET
TITULIS (?) DIGNA
RAGNEIDA IANI FILIA
IX LIBERORUM EX ILLA PATER
VIXIT ANNOS XXV
OBIIT ANNO CHRISTI MDCXCVIII
D: 4. SEPT: ÆTATIS LXVI
SAP: III. V:i
JUSTORUM ANIMÆ SUNT IN MANU (DEI).

Þessi texti hljóðar svo í íslenskri þýðingu Hrafns Sveinbjörnssonar:

Undir þessum steini hvíla bein guðhrædds, ágæts og hálærðs manns, hr. Einars Torfasonar, forðum prests í Steingrímsfirði og á Reykjanesi um 28 ára skeið. Virðulegs manns sem lifði 25 ár í helgu hjónabandi með ástkærri eiginkonu, höfðingsfrú alls lofs og heiðurs makalegri, Ragnheiði Jónsdóttur, faðir 9 barna hennar. Lést það herrans ár 1698, á 4. degi septembermánaðar á 66 aldursári. Sálir réttlátra eru í hendi guðs. (Speki Salómons 3:1).

Legsteinn hjónanna (svartur slípaður blágrýtissteinn) séra Ólafs Einarssonar Johnson og Sigríðar Þorkelsdóttur er staðsettur í steypujárnsgerði sunnan við kirkjuna. Í Visatasíu 13. september 1920 er hann sagður nýlega settur.

Þau hjónin urðu fyrir þeirri miklu sorg að missa 6 börn á aldrinum 1-8 ára, á 3 vikna tímabili í desember 1851. Eru þau jörðuð í reit 20 sem eru 6 leiði staðsett fyrir framan kirkjuna (sjá kort yfir kirkjugarðinn efst á síðunni).

Legsteinn yfir systurnar Þorbjörgu og Halldóru Einarsdætur, mynd fengin úr Kirkjur Íslands, 26. bindi s. 408.

Nærri norðausturhorni kirkjunnar liggur örsmár legsteinn, þunn steinhella, 54×27 cm og breiðust efst. Á henni miðri er kross en áletrun beggja vegna, grafletrið var skýrt og vel höggvið eins og sést vel á myndinni hér til vinstri. Á mynd sem tekin var í ágúst 2021 er hinsvegar lítið af letrinu sjáanlegt. Steinninn er yfir systur tvær, Halldóru og Þorbjörgu Einarsdætur frá Kollabúðum er báðar dóu á unglingsaldri.

Til að sjá hvaða legsteina mig vantar mynd í kirkjugarðinum að Stað á Reykjanesi, af geturðu smellt hér, skrifað “Stað á Reykjanesi” (án gæsalappa) í reitinn Legstaður: og svo smellt á “Leita“. Þá kemur fram listi yfir þá sem mig vantar mynd af leiðinu hjá – ath. að ég tek líka á móti myndum af ómerktum leiðum, svo lengi sem vitað er hver hvílir þar.

Kirkjugarðurinn að Stað á Reykjanesi var ljósmyndaður af Laufeyju Vilhjálmsdóttur Hjörvar og Herði Gabríel og fá þau kærar þakkir fyrir!

Heimildir:
Kirkjur Íslands 26. bindi, s. 404-408

Leave a Comment

Your email address will not be published.